Over Dieren Digitaal
Welkom bij de website Dieren Digitaal! Op deze website vindt u een verzameling gedigitaliseerde boeken, foto's, films en objecten die te maken hebben met de verbeelding van het dier in onderwijs en onderzoek. Dieren nemen een belangrijke plaats in het leven van mensen in. Lange tijd dienden dieren de mens als voedsel, vervoermiddel, lastdier, of hielpen bij werkzaamheden in het leger en de landbouw. Voedsel bleef het dier, maar toen de machines kwamen, veranderde de rol van het dier in de samenleving. Veel mensen beschouwen honden en katten tegenwoordig zelfs als lid van het gezin. Er is altijd behoefte geweest aan geneeskundige zorg voor de gedomesticeerde huisdieren en tegenwoordig neemt de diergeneeskunde een prominente plaats in de samenleving in.
Sinds 1821 wordt aan de Universiteit Utrecht diergeneeskunde gedoceerd. De faculteit Diergeneeskunde, de enige in Nederland, heeft in de loop van bijna twee eeuwen een prachtige, brede en voor Nederland unieke collectie opgebouwd. Handschriften, gedrukte boeken, foto's, onderwijsplaten en een verscheidenheid aan geneeskundige instrumenten worden door de Universiteitsbibliotheek, de Faculteit en het Universiteitsmuseum bewaard. Veel van dit historische materiaal is niet (direct) voor een breed publiek toegankelijk. De doelstelling van Dieren Digitaal is het opbouwen van een digitale collectie waarin de verbeelding van het dier in veterinair onderwijs en onderzoek in de volle breedte kan worden gepresenteerd. Veel afbeeldingen in deze bronnen zijn gekleurd en gelaagd. En vormen ingrediënten voor een innovatieve presentatie die de gelaagdheid van beelden kan weergeven en tekst en voorwerpen aan die beelden kan verbinden.
De website is ontstaan uit een samenwerkingsverband van de bibliotheek, de faculteit Diergeneeskunde en het museum van de Universiteit Utrecht. Het project Dieren Digitaal werd in de periode september 2007-augustus 2009 gefinancierd door SenterNovem. Het spectrum van dit project is te breed om in één keer te verwezenlijken. Vandaar dat besloten werd om te beginnen met een dier waarmee de geschiedenis van de diergeneeskunde zich treffend laat verbeelden: het paard. Veel beschrijvingen in handschrift en druk zijn over het paard verschenen, waarbij de onderwerpen uiteen lopen van paardenrassen tot rijkunst en van anatomie tot chirurgie. De tot nu toe geselecteerde bronnen in Dieren Digitaal bieden een overzicht van de geschiedenis van de paardengeneeskunde vanaf de oudheid tot nu. De verschillende fasen van de verwetenschappelijking en professionalisering van de paardengeneeskunde worden in de gedigitaliseerde boeken uit de veterinaire collectie van de Universiteitbibliotheek Utrecht duidelijk weerspiegeld. Vanuit kunsthistorisch oogpunt is de verbeelding van het paard evenzeer interessant. In de afgelopen twee jaar stond het paard centraal, maar de intentie is om in de komende jaren de website uit te breiden met andere dieren en diergroepen als honden, katten, runderen, varkens en pluimvee.
We streven zowel een hoge kwaliteit van de inhoud als een optimale gebruiksvriendelijkheid na. Uiteraard zijn we benieuwd naar uw mening over Dieren Digitaal. Aarzelt u niet om uw reactie, commentaar of suggesties over de inhoud of het gebruik van Dieren Digitaal aan ons door te geven. We nodigen u ook uit om in de stijl van Wikipedia aanvullende informatie of commentaar bij de gedigitaliseerde bronnen te leveren. Ten slotte hopen we dat dieren digitaal zal bijdragen aan de verdere verspreiding en bestudering van het veterinair academisch erfgoed.
Hans Mulder, Universiteitsbibliotheek Utrecht
Peter Koolmees, Faculteit Diergeneeskunde, Universiteitsmuseum Utrecht
